oceń Ocena:
*****

|

|

rozmiar czcionki

2011-05-11

Bliźnięta - zagadka natury

Jim Lewis i Jim Springer, podobnie jak wiele innych bliźniąt jednojajowych rozdzielonych po urodzeniu, spotkali się po latach po to, by odkryć że ich życie jest bardzo podobne.

Galeria

 Rozdzielenie w cztery tygodnie po urodzeniu w roku 1940 spotkali się ponownie w roku 1979. Okazało się, że obaj mają identyczny model niebieskiego Chevroleta, obaj palą nałogowo papierosy Salem, maja nawyk obgryzania paznokci, a nawet obaj posiadają psa o imieniu Toy. To nie koniec podobieństw. Okazało się, że obaj większą część wakacji spędzają co roku na tej samej niewielkiej plaży na Florydzie. Gdy przebadano ich testem osobowości, uzyskali identyczne wyniki na skalach elastyczności, samokontroli i towarzyskości.

Bliźnięta są ulubionym podmiotem badań w psychologii – zwłaszcza jednojajowe. Pomagają mianowicie w lepszym zrozumieniu jakie cechy są wrodzone a jakie nabyte. Dwóch Jimów było pierwszą z 348 par wychowywanych osobno bliźniąt odnalezionych i przebadanych przez naukowców Uniwersytetu z Minessota. Naukowcy postawili pytanie – jak wiele cech osobowości, indywidualnych preferencji, stylu życia jest uwarunkowanych genetycznie? Bliźnięta jednojajowe, mające identyczne geny, lecz wychowywane oddzielnie – czyli wystawione na odmienne warunki społeczne – były do tego celu idealne.

 

Bliźnięta zdradzają sekrety natury ludzkiej
Badanie z Minessota pokazało, że mniej więcej połowa cech osobowości zależy od genów. Należy do nich np. potencjał społeczny – czyli skłonność do agresji lub izolowania się od ludzi, zdolności przywódcze. Inne cechy zależne od genów to odporność na stres, gotowość do ciężkiej pracy i nastawienie na sukces. Badania pokazały jeszcze jedno – że skłonność do słuchania autorytetów, podporządkowywania się obowiązującym zasadom i gotowość przyjmowania wysokich standardów moralnych także w dużej mierze ma podstawy biologiczne.

Choć badania takie są bezcenne dla nauki, czy mogą być źródłem jakichkolwiek wskazówek użytecznych dla rodziców? A odpowiedź brzmi – tak, oczywiście!

Wielu rodziców bliźniąt jednojajowych niepokoi się, że ich dzieci są tak bardzo do siebie podobne. Wpędza to ich w poczucie winy – "to na pewno my wymuszamy na naszych dzieciach identyczne zachowania". Rezultatem jest wprowadzanie na siłę osobnych zajęć, odmiennego traktowania dzieci. Jak widać oddziaływania genetyczne są na tyle silne, że nawet dzieci wychowywane w osobnych domach będą do siebie podobne. Nie tylko fizycznie – będą się podobnie zachowywać, mieć podobne zainteresowania itp. Dlatego lepiej bez poczucia winy pozwolić, by maluchy cieszyły się tymi samymi zabawami, by łączyły ich wspólne zainteresowania i doświadczenia.

 

Czy bliźnięta różnią się od innych dzieci?
Prowadzono bardzo wiele badań porównując bliźnięta do dzieci wychowywanych pojedynczo. Gdy wyeliminowano problemy związane z powszechniejszym u bliźniąt wcześniactwem, okazało się że rozwój ich przebiega bardzo podobnie. Zanotowano, owszem silniejszą więź emocjonalną między bliźniakami, charakterystyczne dla nich zabawy (mające swe początki jeszcze przed urodzeniem, o czym pisałam w artykule o rozwoju prenatalnym bliźniąt). Okazało się też, że bliźnięta są zwykle nieco sprawniejsze fizycznie i bardziej niezależne. To akurat wynika z faktu, że trudniej być nadopiekuńczym wobec bliźniaków. Gdy jedno rwie się na placu zabaw na zjeżdżalnię, a drugie leci w kierunku huśtających się dzieci, opiekun dokonuje błyskawicznych wyborów chroniąc dziecko bardziej narażone na niebezpieczeństwo. Dzięki temu bliźnięta częściej angażują się w sytuacje wymagające fizycznej sprawności. Jest jednak jedna cecha zdecydowanie wyróżniająca "dwojaczki" od rówieśników – rozwój języka.

 

Język bliźniąt – przywilej i przekleństwo
Bliźnięta często zaczynają mówić zrozumiale dla dorosłych później niż inne dzieci, jednak wykształcają własny język, którym doskonale się porozumiewają między sobą. W latach 70 i 80 ubiegłego wieku naukowcy uważali, że bliźniactwo powoduje opóźnienia w rozwoju intelektualnym.
Jednak dokładna analiza tych badań wykazuje, że domniemane "opóźnienia" ujawniały się wyłącznie w testach umiejętności językowych. Testy te nie brały pod uwagę np. doskonałej komunikacji między bliźniętami. Komunikacja ta jest widoczna, oczywista i zrozumiała dla bezpośrednich opiekunów bliźniąt – np. rodziców. Jednak naukowcy (najczęściej lingwiści), testujący zachowania dzieci w warunkach laboratoryjnych mieli problemy w ocenie jakości komunikacji, w której ton głosu i gesty grają też ważną rolę. Błędne koło piętnowania bliźniąt jako opóźnionych w rozwoju intelektualnym przerwały dopiero lepiej zaprojektowane badania z lat 80-90.
Dlatego jeśli wasze dzieci zostaną zdiagnozowane jako opóźnione intelektualnie – warto sprawdzić w jaki sposób mierzono ich inteligencję. Jeśli po wyeliminowaniu testów badających tzw. umiejętności werbalne, pozostałe wyniki są w normie – nie ma powodu do obaw.

Bogna Białecka – psycholog


 

Oceń artykuł:

Jeśli chcesz dodać komentarz musisz się zalogować.


Poczytaj również

  • Ćwicz ubieranie i porządek czyli przedszkolny start

    Rozbieranie przychodzi malcowi z łatwością. Ma je od dawna w małym palcu. Większy problem jest z ubieraniem....

  • Próba wegetarianizmu

    Coraz większa rzesza rodziców próbuje przyzwyczajać swoje dzieci do diety wegetariańskiej. Skala...

  • Dziecięce lęki

    Dziecko nawet na krok was nie odstępuje. W sali zabaw chce byście cały czas trzymali go za rękę. W teatrze gdy...

  • Bóle wzrostowe u dzieci

    Bóle wzrostowe - częstą dolegliwością rozwijających się dzieci.

  • Wspólne przygotowania do świąt

    Święta dopiero za kilka tygodni, ale przygotowania do nich idą w wielu domach pełną parą.

Zapraszamy do rejestracji w portalu.

Dzięki rejestracji:

Załóż konto

Posiadasz już konto? Zaloguj się!