oceń Ocena:
*****

|

|

rozmiar czcionki

2012-06-03

Jak stosować nagrody i kary w wychowaniu dziecka?

Będąc rodzicami, w wychowaniu zawsze stosujemy nagrody i kary. Nawet jeśli pojawiają się one sporadycznie, bądź opowiadamy się tylko za jedną stroną, na przykład za stosowaniem nagród. Nagrody i kary są środkami, które mają służyć dobremu wychowaniu dzieci. Jednak aby osiągnąć cel, musimy pamiętać o kilku kwestiach.

Galeria

Stosowanie kar i nagród wymaga dużego wyczucia i poznania dziecka. Coś, co ucieszy jedno dziecko, niekoniecznie będzie nagrodą dla drugiego. Podobnie dzieje się z karami. Jeden maluch będzie rozpaczał, gdy zabronimy mu oglądać dobranockę, innego ten sam pomysł nie ukarze, bo na przykład w ogóle nie ogląda wieczorem bajek (lub w to miejsce znajdzie sobie ciekawsze zajęcie). Nie ma więc z góry ustalonej puli nagród i kar, ponieważ każde dziecko jest inne i ma różne upodobania.


Nagrody i kary trzeba przede wszystkim stopniować. Nie możemy sami wpadać w pułapkę. W miarę możliwości starajmy się zaczynać od niewielkich nagród i kar. Nie kupujmy wymyślnych prezentów, pogłówkujmy raczej nad sprawianiem przyjemności. Uśmiech, pochwała, a nawet ulubiony deser to też nagrody! Kary również powinniśmy stopniować. Gdy niewielka naprawdę nie pomoże, sięgamy po inną. Zawsze dostosowujemy karę do winy. Nie wolno nam bić czy stosować innego rodzaju przemocy. Nasze gniewne spojrzenie, bądź pogrożenie palcem również są formą upomnienia. Możemy także odmówić wspólnej zabawy.


O wychowawczym działaniu nagrody i kary decydują zasady, według których stosujemy je. Innymi słowy, batonik będzie inaczej smakował, gdy dziecko otrzyma go w krótkim odstępie czasu od sytuacji nagradzanej, a inaczej tydzień później. Pochwała czy nagroda musi wiązać się z konkretnym działaniem, aby maluch wiedział i pamiętał, za co jest nagradzany. Podobnie w karaniu. Kara powinna wynikać z jakiegoś zachowania. Będzie z nim ściśle związana, jeśli nie odwleczemy jej w czasie. Dłuższy czas oczekiwania sprawia, że dziecko zwyczajnie zapomina o swojej winie.


Zawsze musimy wyjaśnić powody zastosowania nagrody bądź kary. Dziecko powinno otrzymać jasny, zrozumiały komunikat. Oczywiście, nagradzamy i karzemy tylko wtedy, gdy pociecha rzeczywiście na to zasłużyła. Nie możemy więc używać środków wychowawczych bez namysłu. Nagroda nie ma być zachętą do działania, ale docenieniem tego działania. Taka nagroda „dopingująca”, motywująca ma nieraz zastosowanie w przypadku małych dzieci. Musimy uważać, żeby nie nauczyć malucha podejmowania wysiłku wyłącznie dla nagrody.

Pamiętajmy również o docenianiu wysiłku wkładanego przez nasze dziecko. Nie pomińmy jego starań, gdy nie uda mu się osiągnąć jakiegoś zamierzenia. Dziecku jest wystarczająco źle, że coś mu się nie powiodło. Wspomóżmy dobrym słowem i dodaniem otuchy.


Stosując nagrody i kary, nastawmy się na różnorodność. Nie chodzi o to, żeby kupować coraz to nowe, lepsze zabawki, ale o zróżnicowany repertuar, adekwatny do sytuacji. Gdy dziecko coś zepsuje, dajmy mu szansę naprawić (na przykład rozlany sok – wytrzeć ściereczką). Gdy uderzy kolegę, niech go przeprosi.


I na koniec sprawa równie ważna, jeśli nie najważniejsza – nasza konsekwencja. Na niej opiera się wychowanie. Gdy nagradzamy bądź stosujemy karę przy jakimś zachowaniu, przy ponownym jego pojawieniu się, nie odpuszczamy.
 

Anna Chmielewska

Oceń artykuł:

Jeśli chcesz dodać komentarz musisz się zalogować.


Poczytaj również

Zapraszamy do rejestracji w portalu.

Dzięki rejestracji:

Załóż konto

Posiadasz już konto? Zaloguj się!