oceń Ocena:
*****

|

|

rozmiar czcionki

2011-12-20

Odra u dzieci i nie tylko

Kilkanaście lat temu odra była jedną z najczęstszych a także najgroźniejszych zakaźnych chorób.

Galeria

Dzięki obowiązkowym szczepieniom dzieci, w Polsce niemal całkiem zniknęła ze statystyk epidemiologicznych. Jedyne rejestrowane przypadki były zawleczone z krajów, gdzie szczepień na tę chorobę zaniechano. Jednak w ostatnich latach część rodziców z różnych powodów decyduje się na nieszczepienie dzieci, czego skutki można już zauważyć. W roku 2010 – zarejestrowano 13 przypadków zachorowań na odrę. W roku 2011 do końca listopada było już ich 41. Być może liczby te nie wydają się zatrważająco wielkie, jednak jeśli nadal zachorowania będą rosły w takim tempie (w ciągu roku o ok. 300%), a dzieci nieszczepione, to odra może stać się poważnym problemem. Dlatego warto dowiedzieć się czegoś więcej o tej chorobie.

 

Skąd się wzięła

Do Europy wraz z ospą czarną przywieźli ją Saraceni. Pierwsze pandmie tej choroby miały miejsce w VII wieku. Po raz pierwszy opisał ją Rhazes z Bagdadu. Niestety opis był niekompletny, gdyż lekarz pomylił odrę z czarną ospą. W XVI wieku odróżniano już odrę od ospy, jednak zdarzało się, że mylono ją z płonicą. Dopiero w 1675 roku anglik Thomas Sydenham dokładnie opisał wszystkie objawy tej choroby. Odra podobnie jak wiele innych zakaźnych chorób przenosi się drogą kropelkową. Jak bardzo zaraźliwy jest to wirus można się przekonać na przykładzie pandemii na Wyspach Owczych w 1846 roku. Zachorowało tam wtedy ok. 93% ludności.

 

Objawy odry

Odra, jak już wyżej wspomniano, jest chorobą bardzo zaraźliwą. Przenosi się drogą kropelkową, przy kontakcie z chorym. Zarazić się można nawet przed wystąpieniem pierwszych objawów, czyli między 3. a 5. dniem. Chory zaraża do 4-go dnia po wystąpieniu objawów.
W przebiegu odry wyróżniane są cztery fazy:


1. Zakażenie (kontakt z chorym), wylęganie choroby – w tej fazie jedynym objawem jest trudny do zwalczenia stan podgorączkowy.
2. Druga faza trwa 3-4 dni – początkowe objawy przypominają zwykłą infekcję: katar, szczekający kaszel, wysoka gorączka (38 – 40 stopni). Następnie pojawia się światłowstręt oraz zaczerwienienie oczu. W buzi dziecka pojawiają się charakterystyczne plamki Fiłatowa-Koplika, a na języku i migdałkach można zauważyć gruby nalot.
3. Trzecią fazę rozpoczyna pojawienie się wysypki (między 4 a 5 dniem). W pierwszej kolejności pojawia się za uszami, na twarzy i szyi, a następnie schodzi na niższe partie ciała aż do kończyn dolnych. Znika w takiej samej kolejności od głowy do stóp. Wysypka trwa około 7 dni. Powstające plamy są najpierw koloru bladoróżowego, następnie przechodzą w ciemnoczerwony, aż do brunatnego. Zmiany po osiągnięciu koloru brunatnego zaczynają się łuszczyć. Pojawiające się miejscami jasne pasma skóry tworzą „skórę tygrysa”. Błony śluzowe ciągle są silnie zaczerwienione, ale gorączka spada.
4. Po opadnięciu temperatury i złuszczeniu się skóry następuje faza zdrowienia. Skóra wygląda wtedy na brudną.

Możliwe powikłania
Odra jest bardzo groźną chorobą nie tylko z powodu objawów, jakie jej towarzyszą, ale przede wszystkim powikłań, które mogą powstać w wyniku zachorowania. Wśród nich najpoważniejsze to:

1. zapalenie płuc
2. zapalenie ucha środkowego
3. zapalenie mięśnia sercowego
4. zapalenie mózgu (1 na 1000 zachorowań)
5. podostre zapalenie mózgu (prowadzące do odmóżdżenia i śmierci)
6. poronienie (jeśli zarażona zostanie kobieta w ciąży)

 

Leczenie odry
Leczenie odry jest objawowe. Ważny jest kontakt z lekarzem, który zdecyduje, jakie leczenie zostanie zastosowane oraz czy może odbywać się w domu czy konieczna jest hospitalizacja. Przede wszystkim konieczne jest wprowadzenie zasad izolacji. Z powodu towarzyszącego chorobie światłowstrętu konieczna jest wymiana oświetlenia na bardziej stłumione (np. przez wymianę żarówek). Powietrze w pokoju chorego nie powinno być przesuszone, dlatego powinno się jak najczęściej wietrzyć pomieszczenie. Dziecko powinno być ubrane przewiewnie i nie za grubo. Posiłki podawane maluchowi najlepiej podawać rozdrobnione i łagodnie doprawione, gdyż mogą podrażniać gardło. Należy również dbać o odpowiednią ilość podawanych płynów, aby zapobiec odwodnieniu. W razie gorączki należy podawać leki przeciwgorączkowe. Jeśli pojawią się jakiekolwiek niepokojące objawy należy skonsultować się z lekarzem (lekarz powinien przyjechać do domu, gdyż przyprowadzone do poradni dziecko może zarażać kolejne maluchy).

 

Zapobieganie chorobie
Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania odrze jest podanie szczepionki. Obecnie znajduje się ona w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Pierwsza dawka podawana jest w 13 miesiącu życia, druga w 10 roku życia (lekarze mogą zalecić szczepienie do 3 dni po kontakcie). W niektórych przypadkach możliwe jest podanie do 6-go dnia od kontaktu ludzkiej gammaglobuliny. Może to zapobiec chorobie lub złagodzić jej przebieg.

 

Joanna Zagórska - pielęgniarka

Zobacz też:

Uwaga szkarlatyna!

Ospa wietrzna u dzieci

Oceń artykuł:

Jeśli chcesz dodać komentarz musisz się zalogować.


Poczytaj również

Zapraszamy do rejestracji w portalu.

Dzięki rejestracji:

Załóż konto

Posiadasz już konto? Zaloguj się!